programma
Victor Kalinnikov (1866–1901)
Delen uit de Vespers:
Vo Tsarstvii Tvoyem (In Thy Kingdom)
Svete tihii (Gentle Light)
Bogoroditse Devo (Rejoice, O Virgin)
Nyne otpushchayeshi (Lord, Now Lettest Thou)
Heruvimskaya pesn’ No. 2 (Cherubic Hymn No. 2)
Alfred Schnittke (1934–1998)
Psalms of Repentance (Stikhi Pokayanniye)
I. Adam sat weeping at the gates of paradise
II. O wilderness, gather me
III. That is why I live in poverty
IV. My soul, my soul
V. O man, doomed and wretched
VI. When thy behed the ship that suddenly came
VII. Oh my soul, why are you not afraid
VIII. If you wish to overcome
IX. I have reflected on my life as a monk
X. Christian people, gather together!
XI. I entered this life of tears a naked infant
XII. (wordless)
uitvoerenden
Cappella Amsterdam
Daniel Reuss dirigent
achtergrond
Dit programma brengt twee benaderingen van Russisch-orthodoxe koormuziek samen, geworteld in dezelfde traditie maar ontstaan in totaal verschillende tijden en omstandigheden. Het eerste deel van het concert, vóór de pauze, is gewijd aan de Vespers van Victor Kalinnikov. Deze muziek staat dicht bij de liturgische praktijk waarvoor zij werd geschreven. Vloeiende melodielijnen, heldere harmonieën en een gelijkmatige, collectieve ademhaling van het koor bepalen het karakter. Hier is geen sprake van innerlijk conflict of twijfel, maar van ordening en rust. Het gebed klinkt als een gedeelde handeling, gedragen door een lange traditie waarin de gemeenschap spreekt.
Na de pauze verschuift het perspectief radicaal met de boeteverzen van Alfred Schnittke. Orthodoxe zangtradities zijn herkenbaar aanwezig, maar worden bewust uitgerekt en vervormd door een laat-twintigste-eeuws muzikaal idioom. Schnittke componeerde Stikhi Pokayanniye in 1988 ter herdenking van de 1000e verjaardag van de ‘christianisering’ van Rusland, Oekraïne en Wit-Rusland (lidstaten van de toenmalige Sovjet Unie) in 988, en baseerde het op anonieme Russische teksten uit de 16e eeuw over schuld en berouw.
recensies
In Leiden zong Cappella Amsterdam Schnittkes meesterwerk met bezieling en grote klankschoonheid. Deze muziek hoeft niet licht en gemakkelijk te klinken, ze bevat nu eenmaal razendmoeilijke liggingen, overgangen en sprongen; ze is gebolsterd, en ze werd zaterdag glorieus veroverd op zulke technische hindernissen.
★★★★ – NRC
Over de cd Schnittke: Penitential Psalms
Psalms of Repentance is a deeply serious, spiritual work that leaves one with a sense of quiet awe. Apart from the score itself, the musicianship and recording are of very high quality. The blend of the chorus is seamless, the mood ruminative. The recording feels smooth and spacious, but without echoes.
– Fanfare
The singers are as at home with Schnittke’s tortured canonic writing as they are with the flashes of tonal (or modal) calm and bursts of sunlight.
– Gramophone
